Geurnoten en geurfamilies uitgelegd

De geurpiramide

Parfumeurs beschrijven een geur vaak als piramide met drie lagen. Die lagen komen na elkaar naar voren, omdat lichte geurstoffen sneller verdampen dan zware. De tijden hieronder zijn ruwe schattingen: huid, temperatuur en concentratie maken veel uit.

Topnoten: de eerste indruk

Wat je ruikt in de eerste 5–30 minuten. Vaak citrus zoals bergamot en citroen, fris fruit, of lichte kruiden. Ze zijn helder en vluchtig.

Hartnoten: het karakter

Na een kwartier tot een half uur komt het hart naar voren en dat blijft ongeveer 2–4 uur de hoofdrol spelen. Hier zitten vaak bloemen (roos, jasmijn, iris), specerijen of groene noten. Dit is waar een geur echt om draait.

Basisnoten: wat blijft

Hout, amber, musk, vanille en harsen verdampen langzaam. Je ruikt ze vanaf ongeveer een uur en vaak nog 4–8 uur of langer, op kleding soms de volgende dag. Hoe lang een geur in totaal meegaat, hangt ook af van de concentratie: een eau de parfum bevat meestal meer geurolie dan een eau de toilette. Meer daarover lees je in hoe je parfum langer laat ruiken.

Veelgebruikte noten uitgelegd

Deze namen kom je steeds tegen:

• Bergamot: een citrusvrucht uit Zuid-Italië. Fris, iets bitter en bloemig.
• Citrus: citroen, sinaasappel, mandarijn, grapefruit. Licht en vrolijk, maar snel weg.
• Lavendel: fris, kruidig en schoon. Het hart van veel klassieke herengeuren.
• Roos: van fris en groen tot honingachtig en vol.
• Jasmijn: een rijke witte bloem, zoet en soms wat zwoel.
• Iris: komt uit de wortel van de iris, niet uit de bloem. Poederig, zacht, iets wortelachtig.
• Vetiver: de wortel van een gras. Aards, droog, soms rokerig.
• Sandelhout: romig, zacht en warm hout.
• Ceder: droog en schoon hout, een beetje als potloodslijpsel.
• Patchouli: aards, donker en iets zoet.
• Vanille: zoet en warm. In parfum meestal (deels) als vanilline.
• Tonkaboon: denk aan hooi, amandel en vanille.
• Amber en ambergris: ‘amber’ is in parfum een warm akkoord van harsen, vanille en labdanum, geen fossiele hars. Ambergris komt oorspronkelijk van de potvis; tegenwoordig gebruikt men vrijwel altijd een nagemaakt akkoord.
• Musk: zacht, schoon, huidachtig. Bijna altijd synthetisch; dierlijke musk wordt niet meer gebruikt.
• Oud: hars uit aangetast adlerhout. Donker, houtig en soms dierlijk. In veel geuren is het een akkoord.
• Ambroxan: een synthetische geurstof met een ambergris-achtig, mineraal en houtig effect. Het zit onder meer in Dior Sauvage Eau de Toilette.

De zes geurfamilies

Op Eaulie delen we bekende geuren in zes families in. Alleen als de familie algemeen bekend is; bij twijfel laten we het weg. Op de pagina alle geurfamilies zie je per familie de geuren voor haar, voor hem en unisex.

Fris

Fris ruikt naar citrus, zeelucht en groene blaadjes. Licht en helder. Een bekend voorbeeld is Armani Acqua di Gio Eau de Toilette, met citrus en een waterig, ‘zilt’ karakter. Ook Acqua di Parma Colonia hoort hier, een klassieke eau de cologne.

Bloemig

Bloemig is de grootste familie bij damesgeuren: roos, jasmijn, iris of witte bloemen. Dior J’adore Eau de Parfum is een bekend voorbeeld, net als Chanel N°5 Eau de Parfum, dat bloemen combineert met aldehyden, wat een zeepachtige, sprankelende indruk geeft.

Houtig

Houtig draait om sandelhout, ceder, vetiver en oud. Droog of juist romig, en vaak rustig. Denk aan Terre d’Hermès Eau de Toilette met sinaasappel en vetiver, of Le Labo Santal 33 met sandelhout en ceder. Tom Ford Oud Wood laat een zachte, toegankelijke kant van oud zien.

Amber

Amber is warm en rond: harsen, vanille, specerijen, wierook. Guerlain Shalimar Eau de Parfum uit 1925 is een klassiek voorbeeld. Maison Francis Kurkdjian Baccarat Rouge 540 is een moderne, luchtige variant.

Gourmand

Gourmand ruikt eetbaar: vanille, karamel, koffie, praline. Mugler Angel Eau de Parfum uit 1992 wordt vaak gezien als de eerste moderne gourmand. YSL Black Opium combineert koffie en vanille met witte bloemen. Zin in meer? Bekijk onze gourmand-selectie.

Aromatisch

Aromatisch gaat over kruiden: lavendel, rozemarijn, salie, basilicum. Veel klassieke herengeuren horen hier. Dior Sauvage Eau de Toilette is aromatisch met een frisse, peperige kant. Azzaro Pour Homme Eau de Toilette is een klassieke fougère.

• Friscitrus · zee · groen
• Bloemigroos · jasmijn · iris
• Houtigceder · sandel · vetiver
• Amberoud · hars · specerij
• Gourmandvanille · karamel · koffie
• Aromatischlavendel · salie · munt

Oude namen: oriëntaals, fougère en chypre

In oudere teksten zie je soms andere namen.

• Oriëntaals: de oude naam voor wat nu meestal amber heet. De term raakt uit gebruik; de geuren zijn dezelfde warme, kruidige, vanilleachtige stijl.
• Fougère: Frans voor ‘varen’. Een klassieke opbouw van lavendel, tonka (of coumarine) en eikenmos. Op Eaulie valt fougère meestal onder aromatisch.
• Chypre: een opbouw van bergamot bovenin en eikenmos en labdanum in de basis. Elegant en wat droog. Chanel Coco Mademoiselle wordt vaak een moderne chypre genoemd, met patchouli in plaats van veel eikenmos.

Geurfamilies naast elkaar

Dit zijn gewoontes, geen regels. Zoek je per seizoen, kijk dan bij geuren voor de zomer of geuren voor de winter.

Zo lees en gebruik je noten

Een notenlijst is marketing, geen recept. Een merk noemt de noten die het verhaal mooi maken. ‘Zeezout’ of ‘regen’ is een indruk, gemaakt met synthetische geurstoffen.

Praktische tips:

• Begin bij wat je al mooi vindt. Kijk bij welke familie die geur hoort en zoek daar verder. Onze gids een parfum kiezen helpt je stap voor stap.
• Test op je huid, niet alleen op papier. Laat de geur minstens een uur zitten voordat je oordeelt, zodat je het hart en de basis ook ruikt.
• Let op de basisnoten. Die ruik je het langst. Vind je de basis niet mooi, dan helpt een fijne opening weinig.
• Kijk naar de concentratie. Dezelfde naam kan als EDT en EDP anders ruiken. Lees het verschil tussen EDT en EDP.
• Probeer klein. Een sample of mini scheelt een miskoop. Zie testers, mini’s en geschenksets.

Synthetisch en natuurlijk

Bijna elk parfum bevat zowel natuurlijke als synthetische grondstoffen. Dat is normaal en al meer dan honderd jaar zo. Sommige noten bestaan niet als natuurlijke olie, zoals lelietje-van-dalen of de meeste musks. Andere zijn duur of schaars, zoals iris of echt oud.

‘Natuurlijk’ is niet automatisch zachter voor je huid: ook etherische oliën kunnen allergenen bevatten. En ‘synthetisch’ is niet minder mooi. Heb je een gevoelige huid, test dan eerst een klein plekje.

Veelgemaakte fouten

• Kopen op de eerste indruk. De topnoten zijn na een half uur weg. Wat je bij de kassa ruikt, is niet wat je de hele dag draagt.
• Te veel geuren tegelijk testen. Na drie of vier ruik je weinig verschil meer.
• Denken dat een familie vastligt aan dames of heren. Er zijn frisse damesgeuren en bloemige herengeuren, en steeds meer unisex-geuren.
• De notenlijst letterlijk nemen. ‘Vijg’ of ‘leer’ op de doos betekent niet dat het daar sterk naar ruikt.
• Alleen op merk kiezen. Binnen één merk, zoals Dior of Chanel, zitten geuren uit totaal verschillende families.